आज जुडशीतल पर्व, दुई नम्बर प्रदेशमा सार्वजनिक बिदा


नेपालपाना प्रकाशित: २०७६-१-२ गते
आज जुडशीतल पर्व, दुई नम्बर प्रदेशमा सार्वजनिक बिदा

जनकपुरधाम । मिथिला संस्कृति बाहुल्य क्षेत्रमा आज जुडशीतल पर्व मनाईदैछ । जुडशीतल पर्वका अवसरमा प्रदेश नं. दुईमा आज सार्वजनिक बिदा घोषणा गरिएको छ ।

प्रकृति र स्वास्थ्यको कामना गर्दै मनाईने जुडशीतलपर्वसँगै मिथिलाञ्चलमा नयाँ बर्ष शुरु हुन्छ । जुडशीतलको अर्थ सूर्यको तापबाट आकुल व्याकुल मानवलाई शीतलता प्रदान गर्नु भन्ने हुन्छ । थारु समुदायले पनि यसलाई सिरुवा पर्वका रुपमा मनाउने गर्छन् ।   

जुडशीतलमा रहेका दुई पद जुड र शीतल कल्याणसँग सम्बन्धित छ । जुडले आशीर्वादको भावमा जुराउनु र शीतलले शीतलताको अर्थ दिन्छ । यस पर्वमा पनि कृषि कर्मबाट उत्पादित उत्पादनको प्रयोग उदाहरणीय एवं उल्लेखनीय मानिन्छ । 

यस पर्वमा जेठाले आफूभन्दा सानाको टाउकोमा हत्केलामा पानी लिइ आशीर्वाद सूचक भावले शीतलता प्रदान होस् भन्ने गर्दछन् । यसक्रममा मैथिलहरू एकाबिहानै उठेर आफ्नो परिवार र गाउँका केटाकेटीलाई आशीर्वाद दिने चलन पनि रहेको छ । 

यस पर्वमा सूर्यको कडा ताप विरूद्ध शीतलताको कामना गरिन्छ ।  वैशाखदेखि सूर्यको ताप वृद्धि हुने गरेका कारण यस पर्वमा मानव मात्रको कल्याण नभई रूख विरूवाका लागि पनि शीतलताको कामना गरिन्छ । 

यसका साथै घरका दैलामा तथा घरको बीचमा रहेको खम्बालाई पनि जुराउने गरिन्छ । यस दिन चुलो पनि जुराउने भएकाले चुलोमा आगो बालिदैन । त्यस्तै पशुपक्षी, लतावृक्ष, बोटविरूवाका साथै घर–गृहस्थीका सबै वस्तुहरू सन्दुक, आलमारी, बाकस, खाट, पलङ, कुर्सी, टेबुल, कुचो, जाँतो, ढिकी, ऊखल, मुसल, सिलौटा, लोढा र सवारी साधनमाथि पानी जुराउने गरिन्छ ।

त्यस्तै यस पर्वमा गाउँका इनार, कुवाको जीर्णेद्धार पनि गरिन्छ । यसमा जीउ भरी हिलो दलेर एक अर्कालाई जिस्काउने परम्परा पनि रहेको छ । मल र हिलोसँग मानव शरीरको सृष्टि भएको तथ्यलाई यस पर्वले निरन्तरता दिँदै आएको देखिन्छ । जीउ भरी हिलो दल्नुलाई प्राकृतिक चिकित्सामा पङ्क स्नानको महत्व रहेको छ ।

ग्रीष्मको प्रचण्ड तापले सम्भावित रोगको निदानका सन्दर्भमा पङ्क स्नानको प्रथा शुरू भएको बताइन्छ । जुडशीतलमा खानपानको पनि आफ्नो खास परम्परा छ । यस पर्वका बारेमा भनिन्छ । एक सालको खाना अर्को सालमा खानुपर्छ । त्यसैले यसमा राति पकाइएको खाना भोलिपल्ट खाने चलन छ । यस पर्वमा तरूवा, बरी ९वेसनको व्यञ्जन० दही विशेष प्रकारले खाइन्छ । जुडशीतलमा कुलदेवतालाई बासीभात, दही, मीठा र आँपको टिकुलाको नैवेद्य चढाइने गरिन्छ ।

त्यस्तै चिल चरा तथा स्याललाई पनि नैवेद्य दिने चलन छ । चिलका लागि नैवेद्यलाई छानामाथि राखिने गरिन्छ भने स्यालका लागि घरदेखि बाहिर लगेर राखिदिने गरिन्छ । यस पर्वमा कतिपय स्थानमा पहलमानीको आयोजना र चङ्गा प्रतियोगिता पनि गरिन्छ ।

जुडशीतल पर्व उल्लास, पे्रम र भाइचाराको प्रतीक रूपमा पनि प्रतिष्ठित रहेको छ । नयाँ वर्षमा प्रवेश गर्दा स्वच्छ वातवरण, स्वच्छ पानी, स्वच्छ जीउ, स्वच्छ र रूचिकर खानासँगै ताप विरूद्ध लडने शक्तिको प्रवेशका लागि प्रेरणा दिनु नै यस पर्वमा निहित सन्देश हो ।



खाडीमा यसरी हुन्छ नेपाली चेली बलात्कारको सिकार

रेशम चौधरीको फैसलामा उपेन्द्र यादवको ठुलो हात रहेको सनसनीपूर्ण खुलासा!

पाकिस्तान प्रायोजित आतंकवादको स्वर्ग? यस्तो हुनुपर्छ नेपालको भूमिका

मन्त्री बीनाको छुद्रतामाथि प्रकाशको पहिलो पत्नी प्रभाको कुटनीतिक प्रहार, सिर्जनाको पीडामा मलमपट्टी

फरार नायब सुब्बा मदन गुप्ताले व्यापक भ्रष्टाचार गरेको प्रमाण भेटियो, १ अर्ब ५० करोडको सम्पति जोडेको दाबी (प्रमाणसहित)

योगी आदित्यनाथ भ्रमण प्रकरणः जनकपुर पुगेर राजेन्द्र महतोले दिए निधिलाई यस्तो चेतावनी !

सुरक्षा संयन्त्रको ब्रिफिङपछि प्रधानमन्त्रीको फोन: प्रचण्ड जी पहिलेकै जस्तो त हुन्न नी, के गराैं ?





बिस्केट जात्रामा ढुंंगा हानाहान, ९ जना घाईते 
बिस्केट जात्रामा ढुंंगा हानाहान, ९ जना घाईते 

भक्तपुर । बिस्केट जात्राको अन्तिम दिन हिजो बिहीबार राति भैरवको रथ तान्ने क्रममा ढुङ्गा हानाहान भएको छ । ढुंगा लागेर ९ जना घाईते भएका छन् । घाइते हुनेमा भक्तपुर नगरपालिका १३..

सप्तरीको शम्भुनाथ मन्दिरमा नयाँ वर्ष सङ्गै एक महिने मेला शुरु
सप्तरीको शम्भुनाथ मन्दिरमा नयाँ वर्ष सङ्गै एक महिने मेला शुरु

सप्तरी । नयाँ बर्ष शुरु भएसँगै सप्तरीको शम्भुनाथ मन्दिरमा पूजा गर्ने भक्तजनको घुइँचो लागेको छ ।  पुर्व पशिम राजमार्गको दक्षिणमा अबस्थित उक्त मन्दिर परिसर भित्र प्रत्ये..

हाम्रो यात्रा: खैरावाङ भगवतीको दर्शन
हाम्रो यात्रा: खैरावाङ भगवतीको दर्शन

वि.सं २०७५ बैशाख २६ गते बुधवार  बिहान ५ बजेको समय दुई दिन पहिलेको आपसी सल्लाह र निधोअनुसार दाई मदनकुमार आचार्य, रणेन्द्रबिक्रम केसी, रण्ोन्द्रबिक्रम केसीकी छोरी रेजा केसी..

सेतो मत्स्येन्द्रनाथको रथ हनुमानढोका पु-याइयो
सेतो मत्स्येन्द्रनाथको रथ हनुमानढोका पु-याइयो

काठमाडौँ । वर्षा र सहकालका देवता सेतो मच्छेन्द्रनाथको रथलाई आइतबार राति हनुमानढोका दरबार अघि पु-याइएको छ । असनबाट बेलुकी ५ बजे तान्न शुरु गरिएको रथ राति हनुमानढोका दरबार अघ..