Logo

शनिवार, आषाढ ११ गते २०७९

images

चिनियाँ ऋणले थलिएको श्रीलंका : खाद्यान्न, औषधि र इन्धनको चरम अभाव, चीनले मानवीयता पनि हेरेन

चिनियाँ ऋणले थलिएको श्रीलंका : खाद्यान्न, औषधि र इन्धनको चरम अभाव, चीनले मानवीयता पनि हेरेन

नेपालपाना चैत्र १२ २०७८
  • 2.9K
    SHARES
  • चिनियाँ ऋणले थलिएको श्रीलंका : खाद्यान्न, औषधि र इन्धनको चरम अभाव, चीनले मानवीयता पनि हेरेन

    काठमाडौं । श्रीलंकाले दशककै सबैभन्दा खराब आर्थिक संकटको सामना गरिरहेको छ । अर्थशास्त्रीहरूले श्रीलंकाको सार्वजनिक ऋण अस्थिर स्तरमा पुगेको बताएका छन् । 

    अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार श्रीलंका चिनियाँ ऋणको पासोमा परेर संकटमा डुब्दै गएको छ । संकटको अवस्थामा अत्यावश्यक बस्तुको समेत अभाव हुन थालेको छ । खाद्यान्नदेखि औषधिसम्म श्रीलंकाली नागरिकले नपाउँदा चीनले भने सामान्य मानवीयता देखाएको छैन । व्यापारी सोंच राखेर विश्वलाई आफ्नो मुठ्ठीमा पार्ने अभियानमा रहेको चीनले ऋणपछि उत्पन्न परिस्थितिमा सहुलीयत दिने, मित्रता र मानवीयताको सहयोग गर्ने भन्दा पनि आफ्नै स्वार्थ हेरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय फोरममा चीनको आलोचना भइरहेको छ । 

    मार्चको शुरुवातमा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ)ले टापु राष्ट्रको अर्थतन्त्रमा तत्काल सुधारको लागि आह्वान गर्‍यो । यद्यपि यसले घट्दै गएको भण्डारणका साथ आवश्यक आयातका लागि खर्च जुटाउन नसक्नेगरी गम्भीर विदेशी मुद्रा संकट व्यहोरिरहेको छ । 

    खाद्यान्न, औषधि, दूध धुलो, खाना पकाउने ग्यास, इन्धनजस्ता अत्यावश्यक वस्तुको चरम अभाव हुँदा जनता पेट्रोल, डिजेल लिन लामो लाइनमा बस्न बाध्य छन् । देशको केन्द्रीय बैंकले यस महिनाको सुरुमा स्थानीय मुद्रालाई फ्रि फ्लोट गर्न अनुमति दिएको थियो, जसले गर्दा मूल्यमा तीव्र वृद्धि भएको थियो । 

    लामो समयसम्म विद्युत् कटौती अहिले दैनिकी बनिसकेको छ । २०१९ को इस्टरमा कोलम्बोमा भएको श्रृङ्खलाबद्ध बम विस्फोट, कोभिड-१९ महामारी र युक्रेनमा भएको युद्धले श्रीलंकाको आर्थिक कठिनाइलाई झन् झन् बढाएको छ । समस्याको वास्तविक जराहरू लामो समयदेखि यी प्रकोपहरूको पूर्वावस्थामा छन् । वास्तवमा, यी परिस्थितिले चिनियाँ ऋणको जाल पन्ना टापुको लागि एक अप्रिय वास्तविकता बन्नु अघि नै आकार लिए ।

    विश्व बैंकको अनुमानअनुसार, आधा मिलियन भन्दा बढी श्रीलंकालीहरू महामारीको प्रहार पछि गरिबीको रेखामुनि झरेका छन् । बैंकले यसलाई "पाँच वर्षको प्रगतिको बराबरको ठूलो धक्का" को रूपमा वर्णन गरेको छ । 

    श्रीलंका सरकारले खाद्यान्नको बढ्दो मूल्य, मुद्राको अवमूल्यन र द्रुत रूपमा घट्दै गएको विदेशी मुद्रा भण्डारलाई ध्यानमा राख्दै सन् २०२१ मा आर्थिक संकटकाल घोषणा गरेको थियो । श्रीलंकाको अर्थतन्त्र अत्यावश्यक वस्तुहरूको विस्तृत श्रृंखलाको आयातमा निर्भर छ । 

    राष्ट्रपति गोटाबाया राजापाक्षेले विभिन्न अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्तिलाई रासन दिएर संकट व्यवस्थापन गर्न सेना बोलाउन बाध्य भएको अवस्थासम्म पुग्यो । यस महिनाको सुरुमा, सरकारले माछा, जुत्ता र वाइन सहित ३६७ वटा गैर-आवश्यक वस्तुहरूको आयात सीमित गर्‍यो ।

    २०१९ मा राजापाक्षे राष्ट्रपति हुँदा विदेशी मुद्रा सञ्चिति ७.५ बिलियन डलरबाट झरेर जुलाई २०२१ मा करिब २.८ बिलियन डलर र नोभेम्बर २०२१ मा १.५८ बिलियन डलरमा झरेको, श्रीलंकाली रुपैयाँको मूल्य अवमूल्यन हुँदा जनताले प्रत्यक्ष प्रभाव महसुस गरे । 

    ब्लुमबर्गको प्रतिवेदन अनुसार रुसले युक्रेनमा आक्रमण गरेपछि मात्रै अवस्था बिग्रिएको छ, पेट्रोलियमको मूल्य गत वर्षदेखि ८८ प्रतिशतले बढेको छ । यसले देशभर सरकार विरोधी ठूला प्रदर्शनहरू निम्त्यायो । यस महिनाको सुरुमा कोलम्बोको मुख्य गाले रोडमा हजारौं भेला भए र केही राष्ट्रपतिको कार्यालयमा प्रवेश गरे । प्रदर्शनकारीहरूले सरकारले अर्थतन्त्रलाई कुप्रथाले गर्दा अत्यावश्यक वस्तुको चरम अभाव र इन्धन अभावको मार जनतालाई भोग्न बाध्य पारेको आरोप लगाएका छन् । उनीहरुले राजापाक्षेको राजीनामा माग गरेका छन् ।

    श्रीलङ्काले सामना गरिरहेको समस्याको स्तर सरकारले प्रिन्टिङ पेपरको तीव्र अभावका कारण गत सप्ताहन्तमा निर्धारित विद्यालय परीक्षाहरू रद्द गर्नुपरेको तथ्यबाट स्पष्ट हुन्छ । साथै, श्रीलंकाको एक मात्र इन्धन रिफाइनरीमा नोभेम्बर २०२१ मा कच्चा तेल सकियो । यसैबीच, रोयटर्सले खाना पकाउने ग्यासको उपलब्धता नभएका कारण देशभरका झण्डै १,००० बेकरीहरू बन्द गर्नुपर्ने जनाएको छ ।

    चैत्र १२, २०७८ शनिवार १५:२५:२८ बजे : प्रकाशित

  • सम्बन्धित विषय:

  • # चीन

  • नेपालपाना

    सम्बन्धित समाचार

    Copyright © All right reserved to Nepalpana

    Site By: SobizTrend