Logo

शनिवार, मंसिर १७ गते २०७९

चिनियाँ प्रपोगाण्डा फैलाउन कन्फ्युसियस संस्थानहरुलाई फेरि ब्राण्डेड गरिँदै, यसरी भयो भण्डाफाेर

चिनियाँ प्रपोगाण्डा फैलाउन कन्फ्युसियस संस्थानहरुलाई फेरि ब्राण्डेड गरिँदै, यसरी भयो भण्डाफाेर

नेपाल पाना श्रावण १० २०७९
  • 4.2K
    SHARES
  • चिनियाँ प्रपोगाण्डा फैलाउन कन्फ्युसियस संस्थानहरुलाई फेरि ब्राण्डेड गरिँदै, यसरी भयो भण्डाफाेर

    काठमांडौ । पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको नेतृत्वमा अमेरिकी प्रशासनले सन् २०२० मा अमेरिकामा कार्यरत ११८ चिनियाँ कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युट (सीआई) मध्ये १०४ बन्द गराएका थियो ।

    कन्फ्युसियस संस्थानहरुले चिनियाँ भाषा र संस्कृति प्रवर्द्धन गर्ने नाममा गुप्चर र जासुसीको काम गर्दा सुरक्षा खतरा पैदा भएको भन्दै विश्वभर नै बन्द गरिएका छन् । एक नयाँ नेशनल एसोसिएसन अफ स्कोलर्स (एनएएस) को प्रतिवेदनले यी मध्ये, कम्तीमा २८ ले आफ्नो कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युटलाई समान कार्यक्रमको साथ प्रतिस्थापन गरेका छन् र कम्तिमा ५८ ले आफ्नो पूर्व कन्फ्युसियस संस्थानसँग घनिष्ठ सम्बन्ध कायम राखेका छन् ।

    प्रतिवेदनमा भनिएको छ कि कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युटहरु, विवादास्पद चीन समर्थित भाषा र साँस्कृतिक प्रशिक्षण केन्द्रहरू, रिब्रान्डिङ र संयुक्त राज्य भरमा पुन: खोल्दै छन् ।

    चीनद्वारा विदेशी मिसन तोकिएपछि अमेरिकामा संस्थानहरू बन्द गरिएको थियो । यस सम्बन्धमा आधिकारिक विज्ञप्तिमा भनिएको छ कि "अगस्ट १३, २०२० मा राज्य विभागले कन्फ्युसियस इन्स्टिच्युट यूएस सेन्टर (सीआइयूएस), जुन अमेरिकी सीआईको वाशिंगटन डीसी-आधारित मुख्यालयको रूपमा जनवादी गणतन्त्र चीनको विदेशी मिशनको रूपमा सेवा गर्दछ ।

    यो संगठन र यसको राज्य निर्देशित प्रकृति पछाडि अस्पष्ट कारणहरू छन् । विदेशी नियोगका रूपमा तोकिएका संस्थाहरूले अमेरिकामा हुने गतिविधिहरु कोष, कर्मचारी, पाठ्यक्रम र बारे अमेरिकी सरकारलाई रिपोर्ट पेश गर्नुपर्नेछ । अमेरिकामा सीआई स्कूलहरू कानूनी रूपमा रिपोर्ट गर्न बाध्य थिए । अमेरिकी विद्यालय र संस्थाहरूलाई २ लाख ५० हजार डलर भन्दा बढी दिइयो ।

    जुलाई २०२१ मा, रिपोर्टहरूले संकेत गरे कि जर्मनीको शिक्षा मन्त्रालयले देशका विश्वविद्यालयहरूलाई सीआईसँगको सहकार्य अन्त्य गर्न आह्वान गरेको थियो । चिनियाँ भाषा र संस्कृतिमा पाठ्यक्रमहरू प्रदान गर्दछ । चिनियाहरु त्रसित भए । यो निर्णय र प्रतिक्रिया दिन सरकारी स्वामित्वको ग्लोबल टाइम्स प्रयोग गर्यो। अक्टोबर २०२१ मा प्रकाशित लेखमा भनिएको छ, "चीन शैक्षिक र सांस्कृतिक आदानप्रदान गतिविधिहरूमा दृढतापूर्वक राजनीतिकरणको विरोध गर्दछ" ।

    युरोपियन युनियनमा त्यहाँ लगभग १९० चिनियाँ कन्फ्युसियस संगठनहरू विश्वव्यापी रूपमा सबैभन्दा बढी छन् । विदेशमा सफ्ट पावर प्रक्षेपणको महत्त्वपूर्ण उपकरणका रुपमा चीनले उपयोग गर्दै आएको छ । अप्रिल २०२० मा, स्वीडेनले यसको अन्तिम सीआई कक्षाकोठा बन्द गरेको थियो, नर्वेले मार्च २०२१ मा सोको अनुसरण गरेको थियो । यसअघि २०१९ मा, भ्रिजे यूनिभर्सिटिट ब्रसेलमा सीआईको निर्देशकलाई जासुसीको लागि देशबाट निष्कासन गरिएको थियो । संस्थान बन्द गरिएको थियो ।

    एक वर्ष पहिले, विश्वव्यापी रूपमा बन्द हुने सीआईको बढ्दो संख्याको सामना गर्दै चीनले संगठनलाई पुन: ब्रान्डिङ गर्यो । आधिकारिक रूपमा हानबनको रूपमा चिनिन्छ, सीआई जारी गरियो । घोषणा गरियो कि हानबन सीआईको ग्लोबल नेटवर्क हुनेछ । अब नयाँ स्थापना गरिएको हानबन गैर-सरकारी फाउन्डेसनद्वारा सञ्चालित हुनेछ ।

    यो रिब्रान्डिङ साँच्चै सीआईको वास्तविक मनसाय छल्ने एक तरिका थियो, ताकि चीनले आफ्नो सफ्ट पावरलाई प्रभावकारी रूपमा विदेशमा प्रयोग गर्न जारी राख्न सक्छ । जुलाई २०२० मा, चिनियाँ सरकारले सीआई अभिभावक विभाग, चिनियाँको कार्यालयलाई पुन: ब्रान्ड गर्यो । र भाषा परिषद् अन्तर्राष्ट्रिय, शिक्षा मन्त्रालयको लागि केन्द्रको रूपमा भाषा विनिमय र सहयोग सीएलईसी छुट्टै गठन गरेको छ ।

    चाइनिज इन्टरनेशनल एजुकेशन फाउण्डेशन (सीएलइएफ) कोषको लागि र कन्फुसियस संस्थानहरू र तिनीहरूका धेरै प्रतिस्थापनहरू निरीक्षण गर्दा सीआईको पछाडि चिनियाँ राज्य कत्तिको नजिक छ भन्ने कुराबाट प्रष्ट हुन्छ । तत्कालीन अध्यक्ष ली चाङचुनको अप्रिल २००७ को भनाइको अवलोकनअन्तर्गत आध्यात्मिक सभ्यता निर्माण गर्न केन्द्रीय मार्गदर्शन आयोग कम्युनिष्ट पार्टीको केन्द्रीय समितिको प्रचार विभाग अन्तगर्तको निकाय हे ।

    उनको भनाइलाई सिन्ह्वाले उद्धृत गरेको छ कि कन्फ्युसियस संस्थानहरू एक थिए, सीसीपीको बाह्य प्रचार संरचनाको महत्त्वपूर्ण भागका रुपमा । लामो समयको लागि, विश्लेषकहरूले संस्थानहरूलाई कम्युनिष्ट पार्टीका लागि विदेशमा प्रचार गर्ने मेसिनको रूपमा हेरे ।

    चीनको (सीपीसी)को स्पिरिटअनुसार भाषणहरूमा निगरानी र हस्तक्षेप गर्ने उपकरण र क्याम्पसमा गतिविधिहरूमा देखियो । उदाहरण को लागी,२००९ मा, उत्तरी क्यारोलिना राज्य विश्वविद्यालय दलाई लामालाई क्याम्पसमा बोल्न आमन्त्रण गर्ने योजना रद्द गरियो ।

    दश वर्ष पछि, २०१९ मा, अमेरिकी रक्षा विभागले सीआई होस्ट गर्ने विश्वविद्यालयहरूको लागि कोष प्रदान नगर्ने घोषणा गर्यो । हानबानको कोष गतिविधिहरूमा अमेरिकी शिक्षा विभागको अनुसन्धानले अमेरिकाको करिब ७० प्रतिशत शिक्षा सुविधाले हानबानबाट प्राप्त रकमको मात्रा रिपोर्ट गर्न असफल भएको फेला पारेको छ ।

    सीआईसीले धेरै सर्तहरू राखेका थिए, पश्चिमी विश्वविद्यालयहरूमा तिनीहरूका साझेदारहरू, जस्तै गोपनीयता सम्झौताहरू, यसको मतलब विद्यालयहरूले सीआई प्रदान गरेको कोषको रकम खुलासा गर्न सकेनन् । एनएएस प्रतिवेदनमा, यो पत्ता लाग्यो कि जनवरी २०१२ देखि जुन २०१८ सम्म, १५ यूएस विद्यालयहरूले हानबानबाट १५ मिलियन डलरभन्दा बढी प्राप्त गरेको स्वीकार गरे ।

    हानबनको यूएस स्कूलहरूमा खर्च अमेरिकी सिनेटको स्थायी द्वारा उत्तम उदाहरण हो । वित्तीय अभिलेख विश्लेषण गर्ने अनुसन्धान प्रतिवेदन उपसमितिका अनुसार अमेरिकाका करिब १०० विद्यालयमा हानबनले सोभन्दा बढी ११३ मिलियन डलर इन्जेक्सन गरेको पाइएको छ ।

    शिक्षा विभागले धेरै कलेजहरूलाई बोलायो लगभग ३.६ बिलियन रिपोर्ट गर्दै र यी विश्वविद्यालयहरूलाई सक्रिय रूपमा लेबल गर्यो । कोषको लागि विदेशी सरकारी निगमहरू र नागरिकहरूलाई आग्रह गर्दै एनएएस प्रतिवेदनले हेरिटेजद्वारा आयोजित जुन २०२१ को छलफललाई नोट गर्छ । फाउन्डेसनले निष्कर्ष निकाल्यो कि अमेरिकामा सीआई बन्द हुनु "सफलताको कथा हो ।

    किनभने संयुक्त राज्यले कन्फ्युसियस संस्थानहरूद्वारा उत्पन्न खतरालाई मान्यता दियो र यसले त्यो खतरालाई सम्बोधन गर्यो ।" तर, अमेरिकी कारबाहीलाई पनि चेतावनी दिइएको थियो । बाँकी विश्व जसरी चिनियाँ सरकार तयार र बहिष्कार गर्न सक्षम थियो, त्यस्ता निर्णयहरू बाहिरी चालबाजीद्वारा र सीआईलाई पुन: ब्रान्ड गरियो । हेरिटेज फाउन्डेसन घटना विज्ञहरूले सीआईहरू द्वारा निरीक्षण गरिएको टिप्पणी गरेका थिए । चीनको संयुक्त मोर्चा कार्य विभाग, जसको मिशन "प्रभाव गर्नु हो विदेशीहरू र विदेशी संस्थाहरू र विशेष गरी अमेरिका र तिनीहरूका देशभरका कलेज क्याम्पसहरूमा काम देख्न सकिन्छ ।"

    नेमान्जा डुकिकद्वारा गरिएको २०२० विश्लेषण (आधुनिक कूटनीति) ले निष्कर्ष निकालेको छ कि अमेरिकी संस्थानहरूसँग पुन: ब्रान्डिङ सम्झौताको बन्द र समाप्तिको कार्यको परिणाम हुन सक्छ । यो रणनीतिले चिनियाँ भाषाका शिक्षकहरूलाई पनि दिन्छ । प्रशिक्षकहरूले सीआईको चिनियाँ राज्य प्रचार को आधार पश्चिमी व्याख्यालाई प्रजननको रूपमा सामना गर्न तयारी गर्ने समय भएको बताएका छन् ।

    अझ स्पष्ट निष्कर्ष यो हो कि पुन: ब्रान्डिङले यी चिनियाँ संस्थाहरूलाई पश्चिममा फस्टाउने नयाँ तरिका दिन्छ। यो सीआईमाथिको नियन्त्रणको परिवर्तनले कुनै पनि हालतमा चीनबाट स्वतन्त्रता सुनिश्चित गर्दैन । पश्चिमलाई वास्तविक उद्देश्य बुझ्न केही समय लाग्यो, चीनले सीआईलाई आफ्नो भाषा र संस्कृति प्रवर्द्धन गर्ने प्लेटफर्मको रूपमा प्रचार गर्ने भने पनि यो धम्की घर संचालित भएपछि अमेरिकी प्रशासनले उपयुक्त कारबाही लियो ।

    यद्यपि, अमेरिका र विश्वभरका अन्य राष्ट्रहरूले चीनले चलाखीपूर्वक सीआईलाई पुन: ब्रान्ड गरेको छ भन्ने महसुस गर्दै गएका छन् । सीआई आज सबैभन्दा राम्रो छ । सीपीसीले कसरी साधारण कार्यको साथ आफ्नो विदेश प्रचार जारी राख्छ भन्ने उदाहरण पुन: ब्रान्डिङ हो । चीनको यी हेरफेरबाट विश्वभर सतर्क रहनु आवश्यक रहेकोमा जोड दिइँदै आइएको छ ।

    श्रावण १०, २०७९ मंगलवार १०:५८:२९ बजे : प्रकाशित

  • सम्बन्धित विषय:

  • # चिनियाँ कर्तुत

  • नेपाल पाना

    सम्बन्धित समाचार
    ताजा अपडेट

    Copyright © All right reserved to Nepalpana

    Site By: SobizTrend