आज पन्ध्रअसार - दहीच्युरा खाएर धान दिवस मनाइँदै 


रासस प्रकाशित: २०७६-३-१५ गते
आज पन्ध्रअसार - दहीच्युरा खाएर धान दिवस मनाइँदै 

काठमाडौं । मुठी खाएर मुरी उब्जाउने महीनाको मध्य अर्थात् असार १५ गतेका दिन नेपाल राज्यभर धान दिवस, रोपाइँ यात्रा आदि नामले मनाइँदैछ।

कृषि प्रधान देश भएकाले नेपालका अधिकांश मानिसको पेशा खेतीपाती हो। किसान वर्षभरका लागि छाक जुटाउन यो महीनामा खेतीमा ब्यस्त हुन्छन्। आजका दिन असारे भाकामा लोकदोहोरी गाउँदै छुपुछुपु हिलोमा धान रोपिन्छ।

‘छुपु र छुपु हिलोमा धान रोपेर छोडौँला, बनाई कुलो लगाई पानी आएर गोडौँला’ जस्ता लोक लयका गीत गाएर खेतमै रमाइलो पनि गरिन्छ। मध्यगर्मीको यो समयमा युवा लाठे र युवती रोपाहारले खेतका गराको हिलो छ्यापाछ्याप गरेर मनोरञ्जन गर्छन्। कामको चटारोले थकित भएका किसान शक्तिप्राप्तिका लागि दही च्यूरा खान्छन्। यसबेला दही च्यूराले शरीरमा शीतलता भई शक्ति सञ्चय हुने विश्वास गरिन्छ।

असार १५ लाई नेपाली समाजमा दही च्यूरा खाने पर्वका रुपमा पनि लिइन्छ। खेतीपातीबाहेक अन्य पेशा र व्यवसायमा लागेका नेपालीले पनि आज दही च्यूरा खाई असार १५ मनाउँछन्। हाम्रो संस्कृतिमा दहीको स्थान महत्वपूर्ण छ । शुभकार्यका लागि घर बाहिर निस्कने, विदेश जाने आदि महत्वपूर्ण काम गर्नुअघि दही अक्षता मुछेर निधारमा रातो टीका लगाउने परम्परा छ।

यस्ता शुभकाममा निस्कनुअघि सगुनका रुपमा पनि दही खुवाएर बिदाइ गरिन्छ। दही खुवाएर बिदा गरे शुभ प्राप्त हुने सांस्कृतिक मान्यता छ। दही वैज्ञानिक दृष्टिले पनि स्वास्थ्यवर्द्धक मानिन्छ। गुरु गोरखनाथले नेपालको एकीकरणकर्ता पृथ्वीनारायण शाहलाई दही खान दिएर पराक्रमी हुने भविष्यवाणी गरेका थिए भनिन्छ।

आयुर्वेदमा भोजनको अन्त्यमा दही मथेर बनाएको मोही पिएमा औषधि उपचारका लागि स्वास्थ्यकर्मी कहाँ जानु नपर्ने बताइएको छ। दहीले पाचन शक्ति पनि बढाउँछ। पखाला लागेका बेला दही च्यूरा खाएमा औषधिको काम गर्छ। यसैले दही च्यूरा खाने संस्कारले नेपाली संस्कृतिमा बृहत् रुप लिएको छ।

यसरी असार १५ नेपाली समाजमा राष्ट्रिय सांस्कृतिक पर्व बन्न सफल भएको छ। असार १५ का दिन आज गाउँठाउँका हुने खानेले बेठी लगाएर धान रोपाइँ गर्छन्। यसरी धान रोपाइँ गरे खेतबाट सह बसी मनग्य उत्पादन हुने विश्वास रहेको छ।


गढीमाई मेलामा भक्तजनहरूको घुइँचो, मेलामा अहिलेसम्मकै सबैभन्दा बढी घुइँचो
गढीमाई मेलामा भक्तजनहरूको घुइँचो, मेलामा अहिलेसम्मकै सबैभन्दा बढी घुइँचो

कलैया । बाराको गढीमाई नगरपालिका–१ मा रहेको गढीमाईको मेलामा अहिलेसम्मकै सबै भन्दा बढी घुइँचो लागेको छ ।  नेपाल, भारत र सार्क राष्ट, दक्षिण एशियाबाट गरी करीब ६० ला..

आयोध्याबाट आएका भगवान रामचन्द्रका जन्तीलाई भव्य स्वागत
आयोध्याबाट आएका भगवान रामचन्द्रका जन्तीलाई भव्य स्वागत

महोत्तरी । भारतबाट आएका भगवान रामचन्द्रका जन्तीलाई महोत्तरीमा भव्य स्वागत गरिएको छ । भारतको आयोध्याबाट प्रत्येक पाँच वर्षमा आउने भगवान रामका जन्तीलाई बुधवार राती महोत्तरीको मट..

नाङ्गिए राधारमण स्वामी, निर्माणाधीन मन्दिरमा नक्कली नोट छाप्ने धन्धा 
नाङ्गिए राधारमण स्वामी, निर्माणाधीन मन्दिरमा नक्कली नोट छाप्ने धन्धा 

काठमाडौं । साधु, स्वामी, सन्त र महात्माका नाममा आफुलाई उभ्याएका भारतका तथाकथित धर्मभिरुहरु एकपछि अर्को गरी अपराधकर्ममा फस्ने गरेको छन् । यसै क्रममा गुजरात पुलिसले आइतबार राधार..

नेपाली भूमीलाई साक्षी राख्दै भारतीय बरबधु, साैराहामा यस्तो आकर्षण
नेपाली भूमीलाई साक्षी राख्दै भारतीय बरबधु, साैराहामा यस्तो आकर्षण

चितवन । विवाह सामान्यतयाः जीवनमा एकपटक मात्रै गरिन्छ । वैद्विक हिन्दु संस्कारसअनुसार यज्ञमा अग्नि स्थापना गरी सोही ज्वलन्त यज्ञअघि जीवन–मरणको कसम खाँदै बिहे सम्पन्न गरिन..